Fiber İnternet Bağlantısı Kurulumu

Fiber hattım bağlandığı gün teknisyen kutuyu duvara monte etti, modemi masaya bıraktı ve "siz nasılsa hallederisiniz" deyip gitti. O an elimde bir ONT kutusu, bir modem, iki adaptör ve rengi belli olmayan birkaç kablo vardı. İki saatimi yedi ama o iki saat sayesinde fiber modem nasıl kurulur sorusunun cevabını, kutudan çıkan kılavuzdan çok daha net şekilde öğrendim. Şimdi aynı işi yirmi dakikada yapıyorum; anlatacaklarım da tam olarak o yirmi dakikanın dökümü.

Önce Sorunu Doğru Tanımlayalım

Fiber kurulumunda insanların takıldığı yer aslında "kabloyu nereye takacağım" değil. Asıl karışıklık, hangi cihazın ne iş yaptığını bilmemekten çıkıyor. Bakır ADSL döneminde tek bir modem her şeyi yapardı: telefon hattından gelen sinyali çözer, PPPoE oturumunu açar, WiFi yayar. Fiberde ise iş çoğu zaman iki cihaza bölünüyor.

ONT (fiber sonlandırma birimi): Duvardaki ince, çoğunlukla yeşil veya mavi uçlu fiber kabloyu alır, ışık sinyalini ethernet sinyaline çevirir. Kendi başına WiFi yaymaz, IP dağıtmaz.
Modem/Router: ONT'ten gelen ethernet kablosunu alır, servis sağlayıcı kullanıcı adı-şifresiyle oturum açar, WiFi yayar, cihazlara IP dağıtır.
Hepsi bir arada cihazlar: Bazı operatörlerin verdiği modemlerde fiber girişi doğrudan modemin üstündedir, ONT içeridedir. O zaman tek cihazla iş biter.

Kutunuzdan tek cihaz çıktıysa şanslısınız. İki cihaz çıktıysa panik yok, sadece sıralamayı bilmek yeterli: duvar → ONT → modem → cihazlarınız.

Adım Adım Kurulum

Fiber kabloyu takın. İnce, cam elyaflı ve kırılgan bir kablodur. Sert kıvırmayın, 90 derece bükmeyin, uç kısmındaki koruyucu plastiği takma anına kadar çıkarmayın. Ucuna toz kaçarsa sinyal düşer. ONT'un "PON" veya "Fiber" yazan yuvasına klik sesi gelene kadar itin.
ONT'a güç verin ve ışıkları okuyun. Genelde PWR sabit yeşil, PON önce yanıp söner sonra sabitlenir, LOS ışığı ise hiç yanmamalı. Kırmızı LOS görüyorsanız kablo tam oturmamıştır ya da hat henüz aktif edilmemiştir.
ONT ile modemi birleştirin. ONT'un LAN1 çıkışından, modemin WAN (çoğunlukla farklı renkte, mavi veya sarı) portuna ethernet kablosu çekin. En sık yapılan hata bu kabloyu modemin LAN portlarından birine takmak. Takın, olmuyorsa ilk kontrol edeceğiniz yer burası.
Modeme bağlanın. Bilgisayarı kabloyla bağlayın veya modemin altındaki etikette yazan varsayılan WiFi adı-şifresiyle geçici olarak katılın. Tarayıcıya yine etikette yazan adresi (sık kullanılanlar 192.168.1.1 veya 192.168.0.1) yazın.
PPPoE bilgilerini girin. Arayüzde WAN veya İnternet Ayarları bölümüne gidin, bağlantı tipini PPPoE seçin, operatörün size verdiği kullanıcı adı ve şifreyi girin. Kullanıcı adı çoğu zaman uzun bir metindir, elle yazarken harf hatası yapmamak için kopyalayıp yapıştırın.
WiFi'ı kendinize göre ayarlayın. Ağ adını değiştirin, şifreyi WPA2 veya WPA3 ile güçlü bir şeye çevirin. Varsayılan şifreyle kalmak, kapıyı kilitleyip anahtarı kapı önündeki paspasa koymak gibidir. Ağ güvenliği konusunda sitede ayrı bir rehber var, kurulumu bitirir bitirmez ona göz atmanızı öneririm.
Modemin arayüz şifresini değiştirin. WiFi şifresiyle karıştırmayın; bu, ayarlara giriş şifresidir ve fabrika hali genelde "admin"dir.

Modem Seçimi: Operatör Modemi mi, Kendi Modeminiz mi?

Kurulumdan sonra herkesin sorduğu ikinci soru bu. İkisini de denedim, farkları şöyle özetleyebilirim:

Kriter	Operatör modemi	Kendi aldığınız modem
Kurulum kolaylığı	Ayarlar çoğu zaman hazır gelir, tak-çalıştır	PPPoE bilgilerini elle girmek gerekir
WiFi kapsama	Orta seviye, geniş evlerde yetersiz kalabilir	Bütçeye göre belirgin şekilde daha iyi
Ayar esnekliği	Bazı menüler kilitli olabilir	QoS, DNS, port yönlendirme serbest
Arıza durumu	Destek ve değişim operatörde	Sorumluluk sizde
Maliyet	Pakete dahil ya da düşük kira	Tek seferlik, orta-yüksek

Benim önerim şu: ilk kurulumu mutlaka operatör modemiyle yapın. Hat çalışıyor mu, hız beklediğiniz seviyede mi, önce bunu netleştirin. Sorun çıkarsa "cihaz sizin, biz bakamayız" cevabıyla karşılaşmazsınız. Hat sağlıklı çalıştıktan sonra, WiFi kapsaması yetmiyorsa kendi modeminize geçin. O aşamada operatör modemini bridge moduna alıp yeni cihazı arkasına koymak, en az sorun çıkaran yöntem.

Kurulum Bittikten Sonra

Bağlantı geldi diye rahatlamayın; asıl fark yaratan küçük ayarlar sonrada. Modemi evin ortasına, yerden yükseğe ve metal eşyalardan uzağa koymak tek başına sinyal gücünü hissedilir şekilde değiştiriyor; router yerleşimi konusundaki yazı bu iş için iyi bir kontrol listesi. Hız testinde beklediğinizin altında sonuç alıyorsanız hemen operatörü aramadan önce DNS ayarlarını değiştirmeyi ve modem hızını artırma başlığındaki