Tarayıcı Çok RAM Kullanıyorsa Hızlandırma Yöntemleri
Bir sabah bilgisayarımı açtım, sadece bir tablo dosyası ve bir video konferans uygulaması çalışıyordu ama makine ses çıkarıyor, fan dönüyor, imleç takılıyordu. Görev Yöneticisi'ni açtığımda suçlu belliydi: tarayıcım tek başına bellek listesinin en tepesinde oturuyordu, altında da onlarca alt işlem. O gün 38 sekme açık olduğunu fark ettim. İşte o noktadan sonra tarayıcı ram kullanımı azaltma konusunu ciddiye almaya karar verdim ve denediğim yöntemleri burada sırayla anlatıyorum.
Sorun tam olarak nedir?
Modern tarayıcılar her sekmeyi, her eklentiyi ayrı bir işlem olarak çalıştırıyor. Bunun sebebi güvenlik ve kararlılık: bir sekme çökerse diğerleri ayakta kalıyor. Bedeli ise bellek. Her işlem kendi başına küçük görünse de otuz tanesi bir araya geldiğinde toplam rakam ürkütücü oluyor.
İkinci mesele, sekmelerin içeriği. Sadece metin olan bir haber sayfası ile canlı grafik çizen bir borsa paneli aynı şey değil. Otomatik oynayan videolar, sürekli veri çeken web uygulamaları, arka planda çalışan sohbet servisleri belleği katlıyor. Üçüncü mesele eklentiler: bazıları her sayfaya kendi kodunu enjekte ediyor, yani 20 sekmeniz varsa o eklenti 20 kez çalışıyor.
Önemli bir ayrıntı: boş RAM iyi RAM değildir. İşletim sistemi belleği kullanmak için var. Sorun ancak bellek dolduğunda, sistem diske takas yapmaya başladığında ortaya çıkar. Yani hedefimiz sıfır tüketim değil, takas noktasına gelmemek.
Önce ölçün, sonra müdahale edin
Tahminle uğraşmayın. Chrome ve Edge'de Shift + Esc ile tarayıcının kendi görev yöneticisi açılıyor; Firefox'ta adres çubuğuna about:performance yazmak yeterli. Bellek ayak izi sütununa göre sıralayın. Bende ilk denemede üç sekme toplamın yarısını yiyordu; biri sürekli açık bıraktığım bir tasarım aracıydı. O sekmeyi kapatmak, on tane haber sekmesini kapatmaktan çok daha etkili oldu.
Yöntemlerin karşılaştırması
| Yöntem | Kazanç | Zahmet | Yan etkisi |
|---|---|---|---|
| Sekme uyutma / dondurma özelliği | Yüksek | Çok az | Uyuyan sekme yeniden yüklenir, form verisi gidebilir |
| Gereksiz eklentileri kaldırma | Yüksek | Az | Alıştığınız bir kolaylıktan vazgeçmek |
| Sekmeleri yer imi listesine alıp kapatma | Yüksek | Orta | Yok, sadece alışkanlık değişimi |
| Donanım hızlandırmayı kapatma | Düşük–orta | Az | Video ve kaydırma akıcılığı düşer, CPU artar |
| Reklam ve izleyici engelleme | Orta | Az | Bazı sitelerde bozulma, engelleyici de bellek harcar |
| Önbellek ve profil temizliği | Düşük | Orta | Oturumlar kapanır, siteler ilk açılışta yavaşlar |
| İkinci bir tarayıcıya iş bölümü | Orta | Orta | İki program birden çalışır, disk alanı |
| RAM yükseltmesi | Kalıcı çözüm | Yüksek / masraflı | Dizüstülerde her zaman mümkün değil |
Tablodaki ilk üç satır benim için işi bitiren kısım oldu. Donanım hızlandırma konusunda uyarmak isterim: internette sıkça "kapat, rahatlarsın" diye yazıyor ama bende tersi oldu, video izlerken işlemci ısındı. Sadece ekran görüntüsünde bozulma ya da anlamsız çökmeler yaşıyorsanız denemeye değer.
Adım adım uygulama
- Eklenti temizliği yapın. Eklenti listesini açın ve son bir ayda kullanmadığınız her şeyi kaldırın. "Belki gerekir" diye tuttuğum yedi eklentiden ikisini bıraktım. Verimli çalışma için tarayıcı eklentileri konusunu incelerken de fark ettiğim şey şu: az sayıda ama işini iyi yapan eklenti, on tanesinden daha faydalı.
- Sekme uyutmayı açın. Chrome ve Edge'in performans ayarlarında bu özellik var; belirli süre dokunulmayan sekmeler belleği bırakıyor. Bankacılık ya da canlı takip ettiğiniz siteleri istisna listesine ekleyin.
- Sekme yığınını boşaltın. "Sonra okurum" diye açık tuttuğunuz her şeyi bir yer imi klasörüne atın. Ben klasöre "okuma listesi" dedim ve gerçekten geri dönüyorum. Sekme çubuğu bellek değil, hafıza yerine geçmemeli.
- Reklam engelleyici kurun. Reklam ve izleyici betikleri hem bellek hem bant genişliği yiyor. Tarayıcı için reklam engelleyici kurulumu tarafında tek ve güvenilir bir eklenti seçmek, üç ayrı engelleyici yığmaktan iyi.
- Profili sadeleştirin. Yıllardır taşınan bir profil şişer. Tarayıcı önbelleğini temizleme ve yönetme adımlarını uygulayın; iş ve kişisel kullanımı ayrı profillere bölmek de bir seferde açık kalan sekme sayısını doğal olarak düşürüyor.
- Yeniden başlatın. Günler boyu açık kalan bir tarayıcıda bellek sızıntısı birikebiliyor. Ben günü kapatırken tarayıcıyı da kapatıyorum; sabah açılış hem hızlı hem temiz oluyor.
Yavaşlığın her zaman sebebi bellek değil
Burada bir uyarı gerekiyor. Sayfalar geç açılıyorsa ama bellek makul görünüyorsa sorun tarayıcıda olmayabilir. İsim çözümlemesi gecikiyorsa DNS değiştirerek internet hızını artırma tarafına bakmak mantıklı