Modem Hızını Artırma Yöntemleri
Evimde internetin yavaşlaması beni her zaman aynı yere götürüyordu: "Demek ki paketi yükseltmem gerek." Bir süre sonra fark ettim ki sorunun büyük kısmı taahhüt hızımda değil, modemin kendisinde, durduğu yerde ve ayarlarındaydı. Aynı hatta bağlı bilgisayarım kabloyla 90 Mbps çekerken, iki oda öteki telefonum 12 Mbps'de takılıyordu. İşte o gün modem hızı nasıl artar sorusunu ciddi ciddi araştırmaya başladım ve denediklerimi burada sırayla anlatıyorum.
Önce sorunu doğru tanımlayalım
"İnternet yavaş" cümlesi aslında üç ayrı sorunu birbirine karıştırıyor. Ben ayırmayı öğrenince işim çok kolaylaştı:
- Hat hızı düşük: Kabloyla bağlandığınızda bile beklediğiniz hızı görmüyorsunuz. Bu genelde altyapı, hat kalitesi veya modem donanımıyla ilgilidir.
- WiFi zayıf: Kabloda hız var, kablosuzda yok. Sinyal, kanal karışması veya mesafe sorunudur.
- Cihaz yavaş, bağlantı değil: Sayfalar geç açılıyor ama indirme hızı normal. Burada suçlu genellikle tarayıcı, eklentiler veya DNS.
Testi şöyle yapıyorum: modeme kablo takıp bir hız testi çalıştırıyorum, sonra aynı testi telefonla modemin yanında, sonra da sorunlu odada tekrarlıyorum. Üç sonucu karşılaştırınca sorunun hangi katmanda olduğu kendiliğinden ortaya çıkıyor. Kablo testinde bile hız düşükse WiFi ayarlarıyla oynamak boşuna vakit kaybı; bunu deneyerek öğrendim.
Denediğim yöntemler ve gerçek etkileri
Aşağıdaki tabloyu kendi notlarımdan çıkardım. "Etki" kolonu benim evimde gördüğüm farkı anlatıyor, herkesin sonucu aynı olmayabilir ama sıralama genelde tutuyor.
| Yöntem | Zorluk | Etkisi | Kime uygun |
|---|---|---|---|
| Modemi yeniden başlatmak | Çok kolay | Anlık tıkanmaları çözer, kalıcı hız artışı vermez | Herkese, ilk adım olarak |
| Modemin yerini değiştirmek | Kolay | WiFi'da en büyük fark burada; uzak odalarda iki katına çıkabiliyor | Kablosuz kullananlara |
| 5 GHz bandına geçmek | Kolay | Modeme yakın cihazlarda belirgin hız artışı | Telefon, laptop, TV |
| WiFi kanalını değiştirmek | Orta | Apartmanlarda ciddi rahatlama sağlıyor | Komşu ağı çok olanlara |
| DNS sunucusunu değiştirmek | Orta | Hızı değil, açılma süresini kısaltıyor | "Sayfalar geç açılıyor" diyenlere |
| Modem yazılımını güncellemek | Orta | Kararlılık artıyor, kopmalar azalıyor | Eski modem kullananlara |
| Ethernet kablosuyla bağlanmak | Kolay | En yüksek ve en kararlı hız | Masaüstü, konsol, iş bilgisayarı |
| Modemi yenilemek | Maliyetli | Eski cihazsa köklü çözüm | Diğerleri sonuç vermediyse |
Adım adım nasıl ilerledim
1. Modemi düzgün yeniden başlattım
Fişten çekip hemen takmak yerine yaklaşık bir dakika bekliyorum. Modemin doğru şekilde yeniden başlatılması konusunda ayrı bir yazımız var; ben o sırayı uygulayınca kopma sıklığı azaldı. Ama şunu net söyleyeyim: yeniden başlatmak hızı kalıcı olarak artırmaz, sadece geçici tıkanıklığı temizler. Her gün yeniden başlatmak zorunda kalıyorsanız asıl sorun başka yerdedir.
2. Modemi zeminden ve metalden kurtardım
Benim modem, TV ünitesinin içinde, kapağın arkasında duruyordu. Onu açık bir rafa, göz seviyesine, evin ortasına yakın bir yere aldım. Uzak odada 12 Mbps olan hız 30'un üzerine çıktı; tek kuruş harcamadan. Router yerleşimi ve sinyal gücü konusunu ayrıntılı anlattığımız sayfada anlattığımız gibi su borusu, ayna ve metal yüzeyler sinyali beklenenden çok daha fazla emiyor.
3. 5 GHz ağını ayrı isimlendirdim
Modem arayüzünde iki bandı tek isim altında birleştirmek pratik görünüyor ama cihazlar bazen inatla yavaş banda tutunuyor. Ben 5 GHz ağına farklı bir isim verdim ve yakın cihazları elle o ağa bağladım. Salonda oynadığım oyunlarda gecikme hissedilir şekilde düştü. Uzak odalar için 2,4 GHz'i açık bıraktım, çünkü menzili daha iyi.
4. Kanal karışmasını kontrol ettim
Telefonuma bir WiFi analiz uygulaması kurdum ve çevredeki ağların hangi kanalda olduğuna baktım. Neredeyse hepsi aynı kanaldaydı, benim modem de dahil. Modem arayüzünden en boş kanala geçtim. Bu, apartmanda yaşayanların en çok kâr edeceği ayar.
5. Bağlı cihaz sayısını gözden geçirdim
Modem arayüzündeki cihaz listesine bakınca tanımadığım iki cihaz gördüm. Şifreyi güçlendirip ağı doğru şekilde şifreledikten sonra hem hız hem güven tarafı düzeldi. Bir modeme birden fazla cihaz bağlamak sorun değil, ama arka planda yedekleme yapan ya da 4K yayın açan cihazlar bant genişliğini gerçekten tüketiyor.
6. Sorun tarayıcıdaysa modemi suçlamayı bıraktım
İndirme hızım normalken sayfaların geç açıldığı dönemde çözüm DNS değişikliği ve tarayıcı temizliğiydi