Tarayıcı Yavaşlığını Giderme
Geçen ay kendi bilgisayarımda garip bir şey fark ettim: internet hızım test sitelerinde gayet iyi görünüyordu ama sekmeler arasında geçiş yaparken bir saniyelik takılmalar oluyordu. "Modem yine mi bozuldu" diye düşünüp saatlerce ağ ayarlarıyla uğraştım. Sorun modemde değildi. Sorun tarayıcının kendisindeydi. Eğer siz de "tarayıcı hızlı çalışmıyor" diye arama yapıp buraya geldiyseniz, muhtemelen benimle aynı yanılgıyı yaşıyorsunuz: internetle tarayıcıyı birbirine karıştırıyoruz.
Önce Sorunun Nerede Olduğunu Ayırt Edin
Bunu ayırt etmenin en pratik yolu şu: aynı sayfayı farklı bir tarayıcıda veya telefonunuzda, aynı WiFi ağı üzerinden açın. Telefonda sayfa şipşak açılıyorsa bağlantınız iyidir, mesele masaüstündeki tarayıcınızdadır. Her iki cihazda da yavaşsa o zaman gerçekten ağ tarafına bakmanız gerekir; modemin yerleşimi, DNS ayarları veya modemi doğru şekilde yeniden başlatmak gibi konular devreye girer.
Ben genelde şu üç belirtiye bakarım:
- Sayfa yükleniyor ama yavaş çiziliyor: Bu tarayıcı/donanım hızlandırma sorunudur.
- Adres çubuğuna yazdıktan sonra uzun süre bekleme, sonra hızlı yükleme: Bu DNS çözümleme sorunudur, tarayıcıyla pek ilgisi yoktur.
- Tarayıcı açılırken 10-15 saniye bekletiyor, RAM tükeniyor: Klasik eklenti ve sekme şişkinliği.
Yavaşlığın En Sık Karşılaştığım Beş Sebebi
1. Eklenti yığını
Bende bir ara 21 eklenti vardı. Yarısını neden kurduğumu bile hatırlamıyordum. Her eklenti açtığınız her sayfaya kod enjekte eder; on eklenti demek her sayfa yüklemesinde on ek işlem demek. Chrome'da chrome://extensions, Firefox'ta about:addons adresinden listeye bakın. Kullanmadıklarınızı silmek yerine önce devre dışı bırakın, bir hafta idare edebiliyorsanız kaldırın. Verimli çalışma için tarayıcı eklentileri konusunda ayrı bir yazımız var ama oradaki mantık da aynı: az ve öz.
2. Şişmiş profil ve önbellek
Önbellek aslında hızlandırıcıdır, ama gigabaytlara ulaşınca ve içindeki kayıtlar bozulunca tersine döner. Yıllardır temizlenmemiş bir profilde geçmiş, çerezler ve site verileri arama işlemini yavaşlatır. Tarayıcı önbelleğini temizleme ve yönetme konusunu detaylı anlatmıştık; burada kısaca: geçmişi ve parolaları silmeden yalnızca "önbelleğe alınmış görüntüler ve dosyalar" seçeneğini işaretleyin.
3. Aynı anda açık 40 sekme
Her sekme ayrı bir işlemdir ve RAM tüketir. 8 GB RAM'li bir makinede 40 sekme, sistemin diske takas yapmaya başlaması demektir; o an her şey ağırlaşır. Chrome'da Shift+Esc ile açılan görev yöneticisi hangi sekmenin bellek canavarı olduğunu gösterir. Bende genelde suçlu, arka planda açık unuttuğum bir video sitesi oluyor.
4. Donanım hızlandırma çakışması
Eski ekran kartı sürücüleriyle donanım hızlandırma bazen kaydırma takılmalarına yol açar. Ayarlar içinde "Sistem" bölümünden kapatıp deneyin; fark yoksa geri açın.
5. Güncellenmemiş sürüm
Kulağa klişe geliyor ama tarayıcı sürümü birkaç ay geride kaldığında JavaScript motoru iyileştirmelerinden faydalanamazsınız. Ayarlar > Hakkında bölümünü açmak güncellemeyi tetikler.
Üç Tarayıcıda Ne Yapmalı?
| Konu | Chrome | Firefox | Edge |
|---|---|---|---|
| Sekme başına bellek | Yüksek | Orta | Orta-yüksek |
| Yerleşik sekme uyutma | Bellek Tasarrufu modu | Otomatik sekme boşaltma | Uyuyan Sekmeler (en olgunu) |
| Görev yöneticisi | Shift+Esc | about:performance | Shift+Esc |
| Sıfırlama yolu | Ayarlar > Ayarları sıfırla | Yardım > Sorun giderme modu / Yenile | Ayarlar > Ayarları geri yükle |
| Zayıf donanımda his | Ağır | Hafif | Orta |
Kendi deneyimimden: 4 GB RAM'li eski bir dizüstüde Firefox belirgin şekilde rahat nefes aldırdı. Edge'in uyuyan sekmeler özelliği ise çok sekmeyle çalışanlar için gerçekten işe yarıyor; arka plandaki sekmeyi dondurup belleği bırakıyor.
Sırayla Uygulanacak Kısa Plan
- Tarayıcıyı tamamen kapatıp yeniden açın. Günlerdir açıksa bu tek başına fark yaratır.
- Gizli/özel pencerede aynı siteyi deneyin. Hızlıysa suçlu eklentilerinizdir.
- Eklentileri toplu devre dışı bırakın, teker teker açarak yavaşlatanı bulun.
- Önbelleği ve site verilerini temizleyin.
- Sekme uyutma özelliğini açın.
- Donanım hızlandırmayı kapatıp test edin.
- Hâlâ düzelmediyse tarayıcı ayarlarını sıfırlayın. Parolalarınız hesabınızda senkronizeyse kaybolmaz; yine de oturum ve parola yönetimi tarafını önceden kontrol edin.
Sıfırlamadan önce yer imlerinizi dışa aktarın. Ben bir kere bunu atladım ve yıllarca biriktirdiğim listeyi tek tıkla kaybettim.
Benim Önerim
Çoğu kişide sorun tek bir dev sebep değil, birikmiş küçük yüklerdir. Bu yüzden en çok işe yarayan yaklaşım şu: eklentileri beşin altına indirin, sekme uyutmayı açın, ayda bir önbelleği temizleyin. Bu üçü, tarayıcı sıf