Tarayıcı Varsayılan Arama Motorunu Değiştirme
Bir arkadaşımın bilgisayarını kurcalarken fark ettim: adres çubuğuna "hava durumu" yazıyor, karşısına hiç tanımadığı bir arama sitesi çıkıyor, sayfanın yarısı reklam. "Ben böyle bir şey kurmadım" dedi. Kurmamıştı zaten; indirdiği bir programın yanında gelen ufak bir eklenti, tarayıcının varsayılan arama motorunu sessizce değiştirmişti. O gün bu ayarı nasıl geri alacağımızı adım adım gösterdim, sonra da kendi tercih ettiği motoru kalıcı hale getirdik. Aynı işlemi kendi başına yapmak isteyenler için sırayla anlatıyorum.
Sorun tam olarak nedir?
Adres çubuğuna bir web adresi değil, doğrudan kelime yazdığında tarayıcı bunu "varsayılan arama motoru" olarak tanımlı servise gönderir. Bu ayar iki şekilde sorun çıkarır:
- İstemediğin bir motor atanmıştır. Genelde bir yazılım kurulumu sırasında işaretli kalan kutucuk ya da izinsiz bir eklenti yüzünden olur. Sonuçlar kalitesizdir, reklamlar sonuç gibi görünür.
- Varsayılan motoru sen beğenmiyorsundur. Gizlilik istiyorsun, ya da Türkçe sonuçlarda başka bir servisi daha başarılı buluyorsun. Bu durumda tarayıcı arama motoru değişimi tamamen bir tercih meselesi.
İkisinin çözümü büyük ölçüde aynı ekranda ama birincisinde ek bir temizlik gerekiyor; ona en sonda geliyorum.
Chrome'da değiştirme
- Sağ üstteki üç noktaya bas, Ayarlar'ı aç.
- Sol menüden Arama motoru bölümüne gir.
- "Adres çubuğunda kullanılan arama motoru" açılır listesinden istediğini seç.
- Listede yoksa Arama motorlarını yönet kısmına gir, Ekle ile kendin tanımla. Burada üç alan var: motorun adı, kısayol ve URL. URL alanına arama adresini %s ile yaz. Örnek: https://duckduckgo.com/?q=%s
- Eklediğin satırın yanındaki üç noktadan Varsayılan yap'ı seç.
Chrome'da hoşuma giden detay şu: her motora bir kısayol veriyorsun. Ben Wikipedia'ya "w", YouTube'a "y" atadım. Adres çubuğuna "w istanbul" yazınca doğrudan Wikipedia'da arıyor. Varsayılanı hiç değiştirmeden ikinci, üçüncü motoru cebinde taşımak gibi.
Firefox'ta değiştirme
- Sağ üstteki menüden Ayarlar'ı aç.
- Sol taraftan Arama sekmesine geç.
- "Varsayılan arama motoru" listesinden seçimini yap.
- Aşağıdaki Arama kısayolları tablosunda istemediğin motorların onay kutusunu kaldırabilirsin; böylece öneri listesini kalabalıklaştırmazlar.
- Listede olmayan bir motoru eklemek için o motorun sitesine git; arama kutusunu Firefox tanırsa adres çubuğunun sağındaki ikondan "Arama motoru ekle" seçeneği çıkar.
Firefox'ta ayrıca "Bu arama motorunu özel pencerelerde kullan" gibi ayrı bir seçenek var. Gizli pencerede farklı bir motor kullanmak isteyenler için pratik.
Hangi motoru seçmeli?
Ben yıllarca hepsini dönüşümlü denedim. Kabaca şöyle bir tablo çıktı:
| Motor | Güçlü yanı | Zayıf yanı | Kime uygun |
|---|---|---|---|
| Türkçe ve yerel sonuçlarda en isabetli, harita/işletme bilgisi zengin | Kişiselleştirme için veri toplar, reklam yoğun | Günlük genel kullanım | |
| Bing | Görsel arama ve yapay zekâ özetleri iyi | Türkçe niş aramalarda zayıflıyor | Windows ekosisteminde kalanlar |
| DuckDuckGo | Takip etmiyor, arayüz sade, "!bang" kısayolları çok pratik | Yerel esnaf/adres aramalarında eksik kalıyor | Gizliliğe önem verenler |
| Startpage | Google sonuçlarını kimliğini gizleyerek sunuyor | Bazen yavaş yanıt veriyor | Sonuç kalitesinden ödün vermek istemeyenler |
| Brave Search | Kendi dizinini kullanıyor, reklamsız seçenek sunuyor | Dizin görece küçük, eski içerikleri az buluyor | Bağımsız altyapı isteyenler |
Benim şu anki düzenim melez: varsayılanda DuckDuckGo duruyor, yerel bir şey ararken kısayolla Google'a geçiyorum. İki hafta böyle kullandıktan sonra hangisinin sana yakın olduğunu kendin anlarsın.
Ayar geri dönüyorsa
Değiştirdiğin ayar birkaç saat sonra eski haline dönüyorsa arkada bir eklenti onu zorluyor demektir. Sırasıyla şunları yaparım:
- Eklentiler sayfasını açıp tanımadığım her şeyi kaldırırım. "Arama yardımcısı", "kupon bulucu", "PDF dönüştürücü" adlı şeyler ilk şüphelilerdir. Hangi eklentilerin gerçekten işe yaradığını seçmek başlı başına bir konu; verimli çalışma eklentileri üzerine yazdığım rehber bu ayıklamada işe yarar.
- Windows'ta "Uygulamalar ve özellikler" listesini son kurulum tarihine göre sıralayıp aynı günlerde gelen gereksiz programları silerim.
- Tarayıcı kısayolunun özelliklerine bakarım. "Hedef" satırının sonuna chrome.exe'den sonra bir web adresi eklenmişse silerim; klasik bir yönlendirme numarasıdır.
- Son adım olarak tarayıcı ayarlarını sıf