Tarayıcı İçin Reklam Engelleyici Kurulumu

Bir akşam annemin bilgisayarında haber sitesi açmaya çalıştım. Sayfa yüklendi, ekranın altından kayan bir video reklamı çıktı, sağ üstte kapatma tuşu görünmeyen bir banner belirdi, metnin ortasında da "sponsorlu içerik" diye üç kutu vardı. Haberi okumak yerine on saniye boyunca çarpı işareti aradım. O gün oturup düzgün bir reklam engelleyici tarayıcı düzeni kurduk ve bir daha o karmaşaya dönmedik. Aşağıda kendi denediğim yolu, karşılaştırmalarıyla ve tökezlediğim yerlerle birlikte anlatıyorum.

Sorun tam olarak ne?

Reklamların rahatsız edici olması işin sadece görünen yüzü. Benim asıl şikâyetim üç noktadaydı:

• Hız: Reklam ağları sayfa açılırken onlarca ayrı istek gönderiyor. Zayıf bağlantıda ya da eski bir bilgisayarda bu, sayfanın saniyeler boyunca zıplaması demek. Tarayıcı yavaşlığını gidermeye çalışırken fark ettim ki sorunun bir kısmı tarayıcıda değil, yüklenen içerikte.
• Veri: Mobil bağlantı paylaşıyorsam otomatik oynayan videolar kotamı yiyor.
• Takip: Bir siteye baktığımda başka bir sitede aynı ürünün karşıma çıkması hoşuma gitmiyor.

Yani çözüm ararken sadece "reklamı gizleyen" değil, isteği hiç göndermeyen bir yaklaşım istedim. İkisi arasındaki fark önemli: gizleyen çözümler bant genişliğini boşa harcamaya devam eder.

Seçenekleri karşılaştırdım

Denediğim dört yaklaşım vardı. Hepsini bir süre kullandım, notlarımı özetliyorum:

Benim vardığım sonuç şu: eklenti + filtreleyen DNS ikilisi en dengeli düzen. Eklenti sayfa içindeki görsel karmaşayı temizliyor, DNS ise telefondaki uygulamalar ve akıllı televizyon gibi eklenti kuramadığım yerleri kapatıyor. DNS tarafını daha önce hız için değiştirmiştim, aynı ayarın reklam filtreleyen sürümünü kullanmak ekstra iş çıkarmadı.

Eklentiyi kurmak: adım adım

1. Tarayıcının resmî eklenti mağazasına git. Chrome, Edge, Firefox ve Opera'nın kendi mağazası var. Arama motorundan çıkan "indir" bağlantılarına asla dokunmadım; bloker taklidi yapan sahte eklentiler bu yolla yayılıyor.
2. Eklentinin geliştiricisini ve kullanıcı sayısını kontrol et. İsmi doğru yazılmış, yorum sayısı yüz binleri geçen sürümü seç. Bir harf farkıyla yazılmış kopyalar oldukça yaygın.
3. Kur ve araç çubuğuna sabitle. Simgeyi görünür yapmak önemli, çünkü bir site bozulduğunda ilk bakacağın yer orası olacak.
4. Filtre listelerini aç. Ayarlar içinde "listeler" ya da "filtreler" başlığı olur. Varsayılan reklam listesi genelde açıktır; ben ek olarak takip önleme listesini ve Türkçe içerik için bölgesel listeyi de işaretliyorum. Onlarca listeyi birden açmak cazip görünüyor ama hem çakışma hem gereksiz bellek kullanımı doğuruyor — üç dört liste fazlasıyla yeterli.
5. "Kabul edilebilir reklamlar" seçeneğine karar ver. Bazı blokerlarda bu kutu varsayılan olarak işaretli gelir ve belirli reklamların geçmesine izin verir. Sıfır reklam istiyorsan kaldır.
6. Kurulumdan sonra bir kez önbelleği temizle. Daha önce açtığım sayfaların reklamlı kopyaları bellekte kalabiliyor; temizlemeden "çalışmıyor" sanıp boşuna uğraştığım oldu.

Site bozulursa ne yapıyorum

En sık karşılaştığım durum: bir bankacılık ya da video sitesinde içerik açılmıyor. Panik yapmadan şu sırayı izliyorum:

• Eklenti simgesine tıklayıp sadece o site için engellemeyi kapatıyorum, sayfayı yeniliyorum.
• Düzeldiyse istisnayı bırakıyorum. Düzelmediyse sorun blokerda değil demektir; oradan tarayıcı önbelleği ya da bağlantı tarafına bakıyorum.
• Bazı siteler "reklam engelleyici kapat" uyarısı gösteriyor. İçeriğini bedava sunan, reklama gerçekten muhtaç küçük siteler için o istisnayı vermekten çekinmiyorum; bu, sistemin adil tarafı.

Sık yapılan üç hata

Aynı anda iki bloker kurmak. Daha çok koruma sanılıyor, oysa iki eklenti aynı isteği iki kez inceliyor ve sayfa gözle görülür şekilde yavaşlıyor. Tek iyi bloker yeterli.

Gizli sekmede eklentiyi açık bırakmamak. Eklentilerin çoğu gizli pencerede varsayılan olarak kapalı gelir. Ayarlarda "gizli modda izin ver" kutusunu işaretlemeyi unutma.

Telefonu unutmak. Masaüstünü temizleyip mobilde acı çekmenin anlamı yok.