Tarayıcıda Otomatik Görüntü Yüklemesini Kapatma
Uzun bir otobüs yolculuğunda, mobil veriyle çalışmam gereken bir gün, tarayıcımın nasıl bir görsel bataklığına dönüştüğünü fark ettim. Tek bir haber sayfası açıyordum, ekranda metin belirmeden önce onlarca fotoğraf, animasyonlu başlık görseli ve reklam bandı sıraya giriyordu. Sayfa "hazır" olduğunda paketimin küçümsenmeyecek bir kısmı gitmişti. O gün tarayıcıda otomatik görüntü yüklemesini kapatmayı öğrendim ve o zamandan beri belirli senaryolarda bu ayarı elimin altında tutuyorum.
Sorun tam olarak nedir?
Modern bir web sayfasının ağırlığının büyük bölümünü görseller oluşturuyor. Metin birkaç on kilobayt yer tutarken, tek bir kapak fotoğrafı bunun katlarına çıkabiliyor. Tarayıcı sayfayı çizerken bu dosyaları indirmeyi bekler, yerleşim kayar, kaydırma tutuklaşır. Zayıf sinyalde ya da kotalı bağlantıda bu bekleme süresi katlanır.
Burada iki ayrı problemi karıştırmamak gerekiyor. Birincisi veri tüketimi: indirilen her megabayt paketinizden düşüyor. İkincisi tarayıcı görüntü yükleme hızı: sayfanın gözünüzün önünde ne kadar çabuk kullanılabilir hale geldiği. Görselleri kapatmak ikisine de dokunur ama etkisi eşit değil. Fiber bağlantıda hız kazancı gözle görülür olmayabilirken, mobil veride fark hemen anlaşılır.
Bir de üçüncü, daha sinsi bir kazanç var: eski ya da az bellekli bir bilgisayarda görseller kapalıyken tarayıcının RAM kullanımı ciddi biçimde düşüyor. Yıllar önce elimde kalmış bir dizüstüyle onlarca sekme açtığımda bunu net gördüm; sistem takas dosyasına inmeyi bıraktı.
Masaüstü tarayıcılarda nasıl yapılıyor?
Chrome ve Chromium tabanlılar (Edge, Brave, Opera)
- Adres çubuğuna ayarlar sayfasını açın, "Gizlilik ve güvenlik" bölümüne girin.
- "Site ayarları" başlığını açın, aşağıda "İçerik" grubunda Resimler maddesini bulun.
- "Sitelerin resim göstermesine izin verme" seçeneğini işaretleyin.
- Hemen altındaki izin listesine, görsel görmek istediğiniz siteleri tek tek ekleyin.
Edge'de aynı bölümün adı "Çerezler ve site izinleri" altında geçiyor, mantık birebir aynı. İzin listesi bu işin can damarı: haritalar, bankacılık ve alışveriş sitelerini kalıcı olarak muaf tutmazsanız kısa süre içinde ayardan vazgeçmek istersiniz.
Firefox
Firefox bu düğmeyi normal ayar ekranından kaldırdı. Adres çubuğuna gizli yapılandırma sayfasını yazıp riski kabul ettikten sonra permissions.default.image anahtarını arayın. Değeri 2 yaparsanız görseller tamamen kapanır, 1 varsayılana döner. Yalnızca sayfanın kendi sunucusundaki görselleri göstermek gibi ara bir tercih için 3 değeri de deneyebilirsiniz, ancak sürümler arasında davranışı değişebiliyor.
Safari
Safari'de doğrudan bir anahtar yok; geliştirici menüsünü etkinleştirip oradaki resim yükleme seçeneğini kapatmanız ya da bir eklentiye başvurmanız gerekiyor. Bu yüzden Mac'te ben genelde okuma modunu tercih ediyorum.
Mobil tarayıcılar
Android'de Chrome, ayarlar içinde "Site ayarları" altında aynı resim maddesini sunuyor. Firefox'un Android sürümünde masaüstündeki yapılandırma sayfası bulunmadığı için eklenti kullanmak daha pratik. iOS'ta ise sistem düzeyinde bir kısıtlama olduğundan, veri tasarrufu için işletim sisteminin düşük veri modunu açmak daha gerçekçi bir yol.
Seçenekleri yan yana koyalım
| Yöntem | Veri tasarrufu | Hız etkisi | Zahmet | Kimin için |
|---|---|---|---|---|
| Tarayıcı ayarından resimleri kapatma | Yüksek | Yüksek | Az, ama muafiyet listesi gerekir | Kotalı bağlantıda çalışan, metin odaklı okuyan |
| Reklam ve izleyici engelleyici | Orta-yüksek | Orta-yüksek | Bir kez kurulum | Neredeyse herkes |
| Görselleri isteğe göre açan eklenti | Yüksek | Yüksek | Orta | Tek tuşla açıp kapatmak isteyen |
| Okuma modu / okuyucu görünümü | Düşük | Orta | Yok | Uzun makale okuyan |
| İşletim sistemi düşük veri modu | Orta | Düşük | Yok | iOS ve mobil kullanıcı |
| Hiçbir şey yapmama, altyapıyı iyileştirme | Yok | Değişken | Orta | Sabit bağlantıda oturan |
Tabloya bakınca kendi kullanımımda ilk iki satırın birbirini tamamladığını söyleyebilirim. Reklam engelleyici kurulumu zaten yapılması gereken bir iş; sayfa ağırlığının önemli bir kısmını kaynağında kesiyor ve görselleri kapatma ihtiyacını azaltıyor. Verimli çalışma için kullandığım tarayıcı eklentileri arasında görselleri tek tuşla açıp kapatan bir tanesini de tutuyorum, çünkü ayar ekranına her seferinde gitmek yorucu.
Beklemeniz gereken yan etkiler
- Kırık düzenler. Bazı siteler menü simgelerini de görsel olarak taşıyor; kapatınca gezinme çubuğu boş kalabiliyor.
- Doğrulama ekranları. Görsel tabanlı güvenlik doğrulamaları çalışmaz, o siteyi muaf listeye almanız gerekir.
- Alışveriş ve ikinci el ilanları. Ürünü görmeden karar veremeyeceğiniz sayfalarda ayar tamamen anlamsız hale gelir.