2.4 GHz ve 5 GHz Bant Genişliği Farkları

Yeni modemimi kurduğum gün ağ listesinde iki isim gördüm: biri düz adıyla, diğeri sonunda "_5G" yazan bir kopyası. O an "hangisine bağlanmalıyım?" diye düşünüp rastgele birini seçtim. Sonraki haftalarda evin farklı köşelerinde yaşadığım kopmalar, video görüşmelerinde donan görüntü ve mutfakta bir türlü açılmayan sayfalar beni bu iki bandın ne işe yaradığını ciddi ciddi öğrenmeye zorladı. Şimdi anlatacaklarım, o denemelerden ve birkaç komşuma yaptığım kurulumlardan çıkardığım pratik sonuçlar.

Sorun tam olarak nedir?

Modern modemler aynı anda iki farklı frekansta yayın yapar: 2.4 GHz ve 5 GHz. İkisi de aynı internet bağlantısını paylaşır, yani biri "daha iyi internet" satın almanız anlamına gelmez. Fark, sinyalin havada nasıl davrandığında. Düşük frekans daha uzağa gider ve duvarları daha rahat geçer; yüksek frekans daha çok veri taşır ama engellere çabuk yenilir.

İnsanların çoğunun yaptığı hata, tüm cihazları tek bir banda yığmak. Ben de başta öyle yaptım. Televizyon, iki telefon, dizüstü, akıllı priz ve yazıcı hepsi 2.4 GHz'deydi. Sonuç: aynı anda film izleyip dosya indirmek imkânsız hale geldi. Cihazları bantlara dağıttığımda ise fiziksel olarak hiçbir şey değişmediği halde ev bambaşka bir yer gibi çalışmaya başladı.

İki bandı yan yana koyalım

Aşağıdaki tablo, ölçü aletiyle değil günlük kullanımla vardığım sonuçları özetliyor. Sizin evinizde duvar kalınlığına ve komşu ağ yoğunluğuna göre değerler oynayacak, ama sıralama genelde bozulmaz.

2.4 GHz'i sevdiğim yerler

Balkonda oturup telefondan müzik dinlerken 5 GHz'in beni yarı yolda bıraktığını fark ettim. Aynı noktada 2.4 GHz sorunsuz çalışıyordu. Bu bandı şu işler için tutuyorum: akıllı prizler ve ampuller, robot süpürge, kablosuz yazıcı, kameralar ve modeme uzak odalarda yalnızca sosyal medya ile mesajlaşma için kullanılan telefonlar. Bu cihazların büyük bant genişliğine ihtiyacı yok; onların istediği şey kesintisiz erişim.

5 GHz'i sevdiğim yerler

Çalışma masam modemle aynı katta ve arada tek bir alçıpan duvar var. Dizüstü bilgisayarımı ve akıllı televizyonu buraya aldığımdan beri 4K yayınlarda tampon bekleme neredeyse bitti, video toplantılarda sesim kesilmiyor. Büyük dosya indirirken ev halkının internetini boğmamam da bu sayede oldu; çünkü ağır trafik başka bir frekansta akıyor.

Peki hangisini seçmeliyim?

Cevabım "ikisini de kullanın" ama akıllıca. Şu sırayla ilerlemenizi öneriyorum:

1. İki bandı ayrı isimlerle yayınlayın. Modem arayüzünde 2.4 GHz ağına "EvAgi", 5 GHz'e "EvAgi_5G" gibi isim verin. Tek isimle birleştirmek (band steering) kâğıt üzerinde şık ama benim denemelerimde cihazlar sürekli yanlış banda tutundu.
2. Cihazları listeleyip ikiye ayırın. Sabit duran, yüksek veri isteyen cihazlar 5 GHz'e; gezen, az veri isteyen, modemden uzak olan cihazlar 2.4 GHz'e.
3. Kanal seçimini elle yapın. 2.4 GHz'de mutlaka 1, 6 veya 11'den birini seçin; komşu ağların en az kullandığını tercih edin. Otomatik ayar, apartmanlarda sık sık kötü kanala düşüyor.
4. Kanal genişliğine dikkat edin. 2.4 GHz'de 20 MHz'de kalın; 40 MHz seçmek kalabalık ortamda hız kazandırmıyor, aksine parazit yaratıyor. 5 GHz'de 80 MHz rahatça kullanılabilir.
5. Sonra modemin yerini gözden geçirin. 5 GHz'den memnun kalmadıysanız problem çoğu zaman banttan değil, modemin dolap içinde veya yerde durmasından kaynaklanıyor. Yerleşimle sinyal gücü arasındaki ilişkiyi ayrı bir yazıda ayrıntılı anlattım, oraya da göz atmanızı öneririm.
6. Her iki ağı da güçlü şifreyle koruyun. İki bandı ayırdığınızda ikisinin güvenlik ayarını tek tek yapmanız gerekiyor; birini açık bırakmak tüm çabayı boşa çıkarır.

Sık düştüğüm yanılgılar

• "5 GHz her zaman hızlıdır." Değil. Modemden iki duvar öteye geçtiğinizde 2.4 GHz'in altına düşebilir. Hız, bandın etiketinden çok sinyal kalitesinden gelir.
• "2.4